مداليته لاريجاني به قطعنامه سوم مي رسد؟

فرجام راه لاريجاني و قطعنامه تحريم

پنج صبح: ژنرال از پله هاي سنا با اعتماد به نفس بالا رفت تا سناتورها را بار ديگر درگير يك پرونده ي سريالي كند.
درياسالار مايکل مک کانل،رييس سازمان اطلاعات ملی آمريکا در پوشه ي خود آخرين گزارش به روز شده از فعاليت هاي هسته اي ايران را حمل مي كرد.

قرار بود تا گزارش او،صحت گزارش جنجالي 16 نهاد پژوهشي و اطلاعاتي ايالت هاي متحد را تاييد يا تكذيب كند. در گزارش نوامبر 2007 اين 16 نهاد تاكيد شده بود كه «ايران تلاش براي دستيابي به بمب اتمي را از سال 2003 متوقف كرده گرچه هم چنان اورانيوم را غني سازي مي كند و به توسعه ي سانتيفوژهايش ادامه مي دهد.»

نام رسمي اين گزارش "برآورد اطلاعات ملی" بود اما در محافل رسانه اي به گزارش نوامبر شهره شد و به سرعت با واكنش هاي متفاوتي رو به رو گرديد. كشورهاي غربي با محافظه كاري به آن نگريستند و ايران را سند برائت خود دانست اما موضع فرانسه از همه آشكارا تر بود؛«دلايلي براي رد اين گزارش در دست داريم»

درياسالار كانل براي روشن ساختن سنا در همين باره روز پنجم فوريه در کمیته اطلاعاتی سنای ايالت هاي متحد حاضر شد.
او نه به گونه اي كامل گزارش پيشين را رد كرد و نه به صورتي شفاف تاييد اما به نظر مي رسد؛گزارشي كه اكنون در اختيار سناتورهاست، بار ديگر پرونده ي هسته اي ايران را به روي ميز بازگرداند.

مايكل مك كانل به كميته سنا گفت:جمهوري اسلامي تنها بخشی از برنامه ساخت سلاح هسته ای خود را متوقف كرده و از قضا اين بخش متوقف شده كم اهميت ترين بخش برنامه ساخت سلاح هسته اي ايران است.»

او در ادامه افزود:«ايران هنوز به توسعه تکنولوژی غنی سازی اورانيوم و ساختن موشک های بالستيک ادامه می دهد و به نظر من آن ها تنها  طراحی سلاح های هسته ای را متوقف کرده اند نه راه هاي دستيابي به آن را.»

اين سخنان معناي روشني خواهد داشت،به ويژه هم زمان با توافق 5+1 براي صدور قطعنامه سوم تحريم با محتوايي شديدتر.
احتمالا گزارش تازه،تاكيد دوباره اي خواهد بود، برآن كه از نظر غرب گفت و گوهاي ايران با آژانس بي حاصل  و بي فايده است و غرب به آن ها اعتنايي نخواهد داشت.

از ابتداي شكل گيري دوباره اين همكاري ها در ميانه سال 2007،ايران اعلام كرد كه مي خواهد؛ابهامات آژانس را در يك پروسه  زماني حل كند اما غرب براين گمان  است كه همكاري ايران با آژانس بر سر مسايلي كم اهميت در برنامه ي هسته اي اين كشور است و به نكته هاي كليدي و مورد اختلاف اين برنامه نمي پردازد.

  خبرگزاري ايسنا، گفت و گويي از علي لاريجاني، نماينده سابق ايران در پرونده  هسته اي منتشر كرد كه توشيح تازه اي بر همكاري ايران و آژانس بود. علي لاريجاني كه اين همكاري در زمان او شكل گرفت  در اين گفتگو به دفاع از ديپلماسي خود پرداخت و با «مداليته» ناميدن اين همكاري ها گفت:«ما در مداليته موفق بوديم».

او در توضيح شكل گيري همكاري ها مجدد ايران گفت:« مداليته خارج از متن مذاكراتي بود كه تا آن زمان جريان داشت.آنها پيشنهاد "تعليق" را مي‌دادند و ما نمي‌پذيرفتيم يا مي‌گفتند "همين جا بايستيد" و يا اين‌ كه  طرح "بانك سوخت جامع" را مطرح مي‌كردند، اين در حالي بود كه پيشنهادات قبلي ما را نپذيرفته بودند، اما مداليته (طرح اقدام) چيز ديگري بود و جغرافياي بازي سياسي را به قسمت ديگري مي‌برد. ما فكر كرديم كه اين پيشنهاد مي‌تواند يك راه‌حل باشد به شرط آنكه ملزومات  دو طرف را رعايت كنند.

در اصل گفت‌وگوهاي ما در متن قبلي مذاكرات نقاط عميقي نداشت و مثل چاهي مي‌مانست كه آب در آن خيلي كم جمع شده،از اين رو متن مداليته را در مذاكرات به سولانا پيشنهاد كرديم؛ هر چند كه تبيين واژه مداليته براي وي كمي وقت گير بود. سپس بر اساس متن مداليته با محمد البرادعي گفتگو كردم و چارچوب كار با وي نيز مشخص شد.

البته  مشكلاتي از قبل براي طرح اقدام ما وجود داشت. قبلا آژانس اقداماتي را در حل مسايل با ما آغاز مي‌كرد اما از هر موضوع جسته و گريخته استفاده مي‌كرد و آخرش هم معلوم نمي‌شد كدام يك از موضوعات حل شده است و يا اينكه معلوم نبود آنها در كجا قرار دارند و ما در كجا.

از اين رو ابتدا موضوعات مورد سوال را مشخص كرديم و سپس تعيين كرديم آژانس سوالاتش را به ما بدهد تا ما به آنها پاسخ دهيم و اگر خواستند حتي كتبي هم پاسخ مي‌دهيم، بعد از ارايه پاسخ‌ها آنها پاسخ‌ها را مطالعه مي‌كنند و اگر سوالي باقي مانده بود در مذاكرات رو در رو آن موضوع را بررسي مي‌كنيم و بعد هم كه سوالات تمام شد و آژانس قانع شد، بايد به طور رسمي به ما بگويند كه اين بحث تمام شده است».

با وجود ادعاي لاريجاني،مداليته ي وي نتوانست از تحريم ايران پيشگيري كند. شوراي امنيت سازمان ملل متحد در دوبار و هر بار با بيانيه اي شديدتر به تحريم رسمي ايران پرداخت ، گرچه  لاريجاني خيلي اين قطعنامه ها را مهم نمي داند؛«نبايد اينقدر نازك نارنجي باشيم،آنها دو نشگون از ما گرفتند.»

گرچه نماينده سابق هسته اي ايران چندان از اين دو نيشگون ناراحت نشده اما نيشگون سوم،مي تواند كمي ناراحت كننده تر باشد!